1. Đừng lấy thu nhập làm căn cứ duy nhất để chọn giá xe
Thu nhập hằng tháng chỉ cho biết số tiền bạn nhận được, chưa phản ánh đầy đủ khả năng chi trả.Điều quyết định là số tiền còn lại sau khi thanh toán những khoản thiết yếu và thực hiện các nghĩa vụ tài chính hiện có.
Chẳng hạn, hai gia đình cùng có thu nhập 35 triệu đồng mỗi tháng.
Gia đình thứ nhất có chi phí sinh hoạt 15 triệu đồng, không có khoản vay và đã có quỹ dự phòng.
Gia đình thứ hai phải chi 22 triệu đồng cho sinh hoạt, đang trả khoản vay mua nhà và còn nhiều chi phí cố định khác.
Dù thu nhập bằng nhau, khả năng dành tiền cho ô tô của hai gia đình rất khác biệt.
Trước khi chọn xe, hãy tính dòng tiền thực tế theo công thức:
Tiền còn lại mỗi tháng = Thu nhập thực nhận − Chi phí sinh hoạt − Các khoản nợ hiện tại − Khoản tiết kiệm và dự phòng cần duy trì.
Trong đó, thu nhập thực nhận là số tiền thực tế có thể sử dụng sau thuế và các khoản khấu trừ.
Với người có thu nhập không ổn định từ kinh doanh, hoa hồng hoặc thưởng, nên sử dụng mức thu nhập thận trọng thay vì lấy tháng cao nhất làm cơ sở.
Khoản tiền còn lại sau phép tính trên mới là cơ sở để xem xét việc mua xe.
Tuy nhiên, không nên dùng toàn bộ số tiền này để trả góp và vận hành ô tô, bởi gia đình vẫn cần dư địa cho các khoản chi bất thường.
Một nguyên tắc hữu ích là hãy xác định mức chi tối đa cho xe trước khi tìm mẫu xe phù hợp.
Làm ngược lại dễ khiến người mua bị hấp dẫn bởi chiếc xe vượt ngân sách rồi phải điều chỉnh các nhu cầu khác để đáp ứng khoản thanh toán.
Liên hệ ngay: 0967310819 để nhận báo giá xe BYD và các chương trình ưu đãi!
2. Tính tổng chi phí nuôi xe mỗi tháng, không chỉ tiền trả góp
Nhiều người khi mua xe trả góp thường chỉ quan tâm mỗi tháng phải trả ngân hàng bao nhiêu.Đây là cách tính chưa đầy đủ, bởi tiền trả góp chỉ là một phần trong tổng chi phí sở hữu xe.
Ngân sách sử dụng ô tô thường gồm các nhóm sau:
- Tiền trả góp: Bao gồm phần gốc và lãi vay phải thanh toán theo lịch của ngân hàng.
- Năng lượng: Tiền xăng, tiền điện hoặc cả hai tùy loại xe và cách sử dụng.
- Gửi xe và đi lại: Phí gửi xe tại nhà, nơi làm việc, phí cầu đường và các khoản liên quan đến hành trình.
- Bảo dưỡng và sửa chữa: Chi phí kiểm tra định kỳ, thay thế vật tư hao mòn và xử lý sự cố khi phát sinh.
- Bảo hiểm và phí định kỳ: Các khoản bắt buộc hoặc tự nguyện phù hợp với nhu cầu sử dụng.
- Khoản dự phòng: Tiền dành cho những chi phí bất ngờ mà không cần phải vay thêm hoặc rút từ quỹ sinh hoạt thiết yếu.
Một cách lập ngân sách đơn giản là quy đổi những khoản chi theo năm thành mức dự trù theo tháng.
Ví dụ, nếu dự kiến bảo hiểm và bảo dưỡng tốn tổng cộng 12 triệu đồng mỗi năm, có thể dành trước 1 triệu đồng mỗi tháng.
Đây là khoản dự phòng ngân sách, không có nghĩa các khoản phí sẽ được thanh toán đều đặn hằng tháng.
Để dễ hình dung, hãy xem ví dụ một gia đình có thu nhập thực nhận 30 triệu đồng mỗi tháng, đang cân nhắc mua ô tô trả góp. Các số liệu dưới đây chỉ là giả định để minh họa cách tính, không phải mức chi phí cố định cho mọi mẫu xe.
| Khoản chi mỗi tháng | Số tiền minh họa |
|---|---|
| Chi phí sinh hoạt gia đình | 15 triệu đồng |
| Các khoản nợ hiện tại | 2 triệu đồng |
| Tiền tiết kiệm và dự phòng | 3 triệu đồng |
| Trả góp ô tô | 5 triệu đồng |
| Năng lượng, gửi xe, bảo dưỡng và phí liên quan | 3 triệu đồng |
| Tổng cộng | 28 triệu đồng |
| Tiền còn lại | 2 triệu đồng |
Trong kịch bản này, gia đình còn 2 triệu đồng sau khi tính các khoản dự kiến.
Điều đó chưa đủ để kết luận việc mua xe là an toàn hay không, bởi cần xem xét tính ổn định của thu nhập, quy mô quỹ dự phòng và khả năng phát sinh chi phí cao hơn dự kiến.
Nếu tiền gửi xe tăng, chi phí năng lượng vượt kế hoạch hoặc thu nhập giảm trong vài tháng, khoản dư 2 triệu đồng có thể nhanh chóng bị sử dụng hết.
Ngược lại, nếu gia đình có nguồn thu ổn định, đã có quỹ dự phòng đủ tốt và một số khoản chi thực tế thấp hơn, khả năng cân đối có thể tích cực hơn.
Bài học ở đây là đừng chỉ hỏi “Mỗi tháng trả ngân hàng bao nhiêu?”.
Hãy hỏi “Tổng cộng chiếc xe sẽ lấy đi bao nhiêu tiền từ ngân sách gia đình mỗi tháng?”.
3. Thu nhập 20, 30 hay 50 triệu đồng mỗi tháng có mua được ô tô không?
Không có một mức thu nhập duy nhất phù hợp với tất cả người mua xe.Khả năng sở hữu ô tô phụ thuộc vào giá xe, số tiền trả trước, chi phí sinh hoạt, nghĩa vụ nợ và tổng chi phí vận hành.
Có thể phân tích ba tình huống phổ biến dưới đây để hiểu cách ra quyết định.
Thu nhập 20 triệu đồng/tháng: Cần ưu tiên sự ổn định
Với mức thu nhập thực nhận 20 triệu đồng mỗi tháng, người mua cần đặc biệt chú ý đến tỷ lệ chi phí cố định trong gia đình.Nếu tiền nhà, sinh hoạt, nuôi con và các khoản nợ đã chiếm phần lớn thu nhập, việc vay thêm để mua xe có thể tạo áp lực đáng kể.
Trong trường hợp này, không nên bắt đầu bằng việc chọn một chiếc xe có khoản trả góp vừa với khả năng thanh toán trên giấy tờ.
Hãy tính thêm tiền vận hành và khoản dự phòng.
Nếu sau khi cộng toàn bộ chi phí xe, số tiền còn lại không đủ cho sinh hoạt linh hoạt hoặc phải giảm khoản tiết kiệm thiết yếu, nên cân nhắc hoãn mua, tăng tiền trả trước hoặc lựa chọn phương án di chuyển khác.
Nếu gia đình có chi phí sinh hoạt thấp, không có nợ và đã tích lũy được khoản tiền đáng kể, việc mua xe vẫn có thể được xem xét.
Điều quan trọng là quyết định dựa trên dòng tiền thực tế chứ không dựa vào thu nhập riêng lẻ.
Thu nhập 30 triệu đồng/tháng: Phải xét cả nghĩa vụ tài chính hiện tại
Ở mức thu nhập 30 triệu đồng, một số gia đình có thể cân đối được chi phí sở hữu ô tô, nhưng mức độ phù hợp phụ thuộc nhiều vào tiền thuê nhà, chi phí nuôi con, khoản vay mua nhà và nhu cầu tiết kiệm.Nếu chi phí sinh hoạt đã cao, chiếc xe giá thấp hơn nhưng vay nhiều vẫn có thể gây áp lực.
Ngược lại, nếu đã có chỗ đỗ xe, ít nghĩa vụ nợ và khoản trả trước tương đối lớn, tổng chi phí hằng tháng có thể dễ kiểm soát hơn.
Người mua ở mức thu nhập này nên lập ít nhất hai phương án: một phương án mua xe bằng khoản vay dự kiến và một phương án chờ tích lũy thêm để giảm số tiền vay.
So sánh số tiền còn lại sau tất cả chi phí sẽ cho thấy phương án nào phù hợp hơn với ngân sách gia đình.
Thu nhập 50 triệu đồng/tháng trở lên: Vẫn cần kiểm soát tỷ trọng chi phí
Thu nhập cao giúp mở rộng lựa chọn, nhưng không đồng nghĩa với việc có thể mua xe mà không cần tính toán.Nếu gia đình đồng thời trả góp nhà, đầu tư kinh doanh, chi phí học tập và các nghĩa vụ lớn khác, chiếc xe có giá cao vẫn có thể làm giảm đáng kể khả năng tích lũy.
Ở nhóm thu nhập này, vấn đề thường không chỉ là có đủ khả năng trả tiền hay không, mà còn là chi phí cơ hội.
Số tiền dùng mua xe có thể ảnh hưởng đến kế hoạch đầu tư, mua nhà, chăm sóc gia đình hoặc những mục tiêu tài chính dài hạn khác.
Vì vậy, người có thu nhập cao vẫn nên so sánh tổng chi phí sở hữu, thời gian sử dụng dự kiến và giá trị bán lại.
Một chiếc xe đắt hơn chỉ hợp lý khi giá trị sử dụng thực tế tương xứng với khoản chi bổ sung.
Liên hệ ngay: 0967310819 để nhận báo giá xe BYD và các chương trình ưu đãi!
4. Mua trả góp: Bao nhiêu tiền trả hằng tháng là vừa sức?
Khi mua xe trả góp, số tiền trả trước ảnh hưởng trực tiếp đến khoản vay và tiền lãi.Trả trước nhiều hơn thường giúp giảm số tiền vay, nhưng không nên sử dụng toàn bộ tiền mặt để giảm nợ nếu việc đó khiến gia đình mất quỹ dự phòng.
Trước khi ký hợp đồng, hãy xác định ba con số: số tiền tự có có thể dành cho xe, số tiền cần vay và tổng khoản thanh toán dự kiến trong từng tháng.
Sau đó, cộng chi phí vận hành để xác định tổng ngân sách dành cho ô tô.
Không có một tỷ lệ trả góp phù hợp với mọi gia đình.
Tuy nhiên, nếu tiền trả nợ cộng chi phí sử dụng xe khiến bạn không còn đủ khả năng duy trì sinh hoạt, tiết kiệm và xử lý khoản chi bất thường, phương án đó đang có rủi ro cao.
Ngoài số tiền phải trả trong thời gian ưu đãi, cần kiểm tra lãi suất sau ưu đãi, phương thức tính lãi, lịch trả nợ, phí trả nợ trước hạn và các điều kiện liên quan.
Hãy yêu cầu ngân hàng cung cấp bảng thanh toán để có thể tính tổng nghĩa vụ tài chính thay vì chỉ dựa vào lời tư vấn về khoản trả góp ban đầu.
Một bài kiểm tra đơn giản là giả định thu nhập giảm trong vài tháng hoặc phát sinh một khoản chi lớn.
Nếu gia đình lập tức không đủ tiền trả nợ, phương án vay nên được xem xét lại trước khi đặt cọc.
5. Quỹ dự phòng: Điều kiện thường bị bỏ quên trước khi mua xe
Một chiếc ô tô có thể mang lại sự chủ động trong đi lại, nhưng không nên khiến gia đình mất khả năng ứng phó với những biến cố tài chính.Quỹ dự phòng đặc biệt quan trọng với người mua xe trả góp, bởi khoản thanh toán ngân hàng vẫn đến hạn ngay cả khi thu nhập tạm thời giảm.
Mức dự phòng phù hợp phụ thuộc vào độ ổn định của công việc, số người phụ thuộc, chi phí sinh hoạt và các nghĩa vụ tài chính.
Người có thu nhập biến động hoặc làm kinh doanh thường cần sự chuẩn bị thận trọng hơn người có thu nhập ổn định và ít khoản chi cố định.
Thay vì chỉ hỏi “Mình còn bao nhiêu tiền sau khi trả trước?”, hãy hỏi “Nếu mất nguồn thu nhập chính trong một thời gian, gia đình có thể duy trì sinh hoạt và trả các nghĩa vụ bắt buộc bằng nguồn tiền nào?”.
Nếu mua xe khiến quỹ dự phòng giảm xuống mức không đủ đáp ứng nhu cầu thiết yếu, nên cân nhắc tăng thời gian tích lũy hoặc giảm ngân sách mua xe.
Một quyết định mua xe tốt cần bảo đảm khả năng sở hữu xe mà không đánh đổi sự an toàn tài chính của gia đình.
Liên hệ ngay: 0967310819 để nhận báo giá xe BYD và các chương trình ưu đãi!
6. Khi nào nên mua xe, khi nào nên chờ thêm?
Sau khi tính toán, người mua có thể dựa vào ba dấu hiệu để đánh giá quyết định.Có thể cân nhắc mua xe khi đã xác định rõ tổng chi phí, duy trì được khoản tiết kiệm cần thiết, có quỹ dự phòng và vẫn đủ khả năng thanh toán trong kịch bản thu nhập kém thuận lợi hơn dự kiến.
Nên giảm ngân sách hoặc tăng tiền trả trước khi khoản vay chiếm tỷ trọng lớn trong dòng tiền, tổng chi phí xe làm giảm đáng kể khả năng tiết kiệm hoặc ngân sách chỉ cân bằng khi mọi giả định đều thuận lợi.
Nên tạm hoãn mua xe nếu phải dùng hết tiền dự phòng, vay thêm để trang trải chi phí ban đầu, phụ thuộc vào thưởng chưa chắc chắn hoặc không thể trả góp nếu thu nhập giảm trong thời gian ngắn.
Với người đang cân nhắc giữa xe xăng, xe điện và xe hybrid sạc ngoài như BYD SEALION 5, hãy tính cùng một quãng đường sử dụng và cùng thời gian sở hữu.
Khi đó, người mua mới có thể so sánh chi phí năng lượng, bảo dưỡng, điều kiện sạc, khoản vay và giá trị bán lại trên cơ sở nhất quán.
Kết luận: Mức thu nhập phù hợp là mức vẫn giúp bạn sống thoải mái sau khi mua xe
Không thể xác định một ngưỡng thu nhập chung để kết luận ai nên mua ô tô.Cùng một mức lương, người có ít nghĩa vụ tài chính và đã tích lũy tốt có thể mua xe dễ dàng hơn người đang phải trả nhiều khoản vay hoặc nuôi sống gia đình với chi phí cao.
Trước khi xuống tiền, hãy tính tổng chi phí sở hữu theo tháng, kiểm tra khả năng trả nợ, giữ lại quỹ dự phòng và thử đặt ngân sách vào một kịch bản bất lợi.
Nếu chiếc xe chỉ vừa vặn với khả năng tài chính trong điều kiện lý tưởng, có thể bạn đang chọn xe vượt quá sức mình.
Một chiếc ô tô phù hợp không phải là chiếc xe bạn có thể mua bằng mọi cách, mà là chiếc xe bạn có thể sử dụng trong nhiều năm mà vẫn duy trì được sự chủ động về tài chính.
Liên hệ ngay: 0967310819 để nhận báo giá xe BYD và các chương trình ưu đãi!
0967310819
